انواع و نحوه‌ی عملکرد دی اریتور

امروزه در بسیاری از صنایع و کارخانه‌ها از دیگ‌های بخار و دی اریتور مختلف برای گرم کردن آب استفاده می‌شود. کاربردهای کلی دیگ‌های بخار عمدتاً مربوط به سیستم‌های گرمایش آب، سیستم گرمایش مرکزی، استفاده در تجهیزات مربوط به پخت و پز، سیستم‌های بهداشتی مانند پاستورازیسیون و البته استفاده در سیستم‌های تولید برق مبتنی بر دیگ بخار است.

وظیفه‌ی دیگ بخار و دی اریتور

در این قسمت به بررسی وظیفه‌ی دیگ بخار و دی اریتور می‌پردازیم. دیگ بخار ظرفی فلزی و ایزوله است. که حرارت را در محیطی بسته به آب می‌رساند. و بخار تولید می‌کند. دیگ بخار در صنایعی که قصد استفاده از حرارت غیرمستقیم را دارند نقشی اساسی دارد.

البته از سیستم دیگ بخار استفاده‌های دیگری نیز مانند عامل تمیز و ضدعفونی کننده، عامل محرک، انتقال دهنده نیرو و تنظیم کننده‌ی فرآیند‌های شیمیایی نیز می‌شود. آب در سیستم دیگ بخار نقش خون را بازی می‌کند و عامل تغذیه کننده‌ی دیگ است.

جالب است بدانید که آب حاوی بسیاری از گازهای محلول است. که هنگام گردش و تعامل با اجزای سیستم‌های دیگ بخار می‌توانند بسیار خورنده باشند. علاوه بر این گازهای محلول، آب حاوی بسیاری از مواد معدنی محلول نیز می‌باشد که می‌توانند رسوبات بسیار آسیب زندنده‌ای را در داخل سیستم ایجاد کنند.

آهن در تماس با آب در طی یک مجموعه فرآیند شیمیایی موجب تشکی اسید کربنیک می‌شود و اکسیژن محلول در آب نیز فرآیند خورگی و زنگ زدگی را تسریع می‌کند. به همین دلیل کنترل کیفیت آب ورودی به سیستم دیگ بخار بسیار مهم و ضروری است. اینجاست که دی اریتور وارد کار می‌شود تا حذف اکسیژن و سایر گازها را از آب تغذیه انجام دهد. دی اریتورها با این کار از تشکیل اکسیدها یا زنگ زدگی اجزای سیستم جلوگیری می‌کنند.

دی اریتورها دو نوع اصلی دارند:

۱. دی اریتور‌های سینی دار

۲. دی اریتور های اسپری شونده

کاربردهای دی اریتور

از دی اریتور معمولا همراه با دیگ‌های بخار و در صنایعی که فرآیندهای شیمیایی در آن‌ها صورت می‌گیرد و یا صنایع مرتبط با تولید برق استفاده می‌شود. معمولاً در این سیستم‌ها از دی اریتور قبل از ورود آب به دیگ بخار استفاده می‌شود تا کیفیت آب تغذیه به دیگ بالاتر برود و جلوی رسوبات و خوردگی‌ها نیز گرفته شود. البته دی اریتور‌ها نقش مهمی در پیش گرم کردن آب ورودی به دیگ نیز دارند. برخی از کاربردهای مهم دی اریتور عبارتند از:

• استفاده برای دیگ‌های بخار با ظرفیت بالا
• استفاده در تاسیسات نیازمند به فشار بحرانی
• نیروگاه‌های حرارتی
• حذف گازهای محلول مختلف از محصولات غذایی، محصولات مراقبت شخصی و آرایشی‌بهداشتی
• افزایش دقت دوز در فرآیند محصولات صنایع دارویی
• بهبود فرآیند گندزدایی و پاستورازیسیون

موقعیت مناسب برای نصب دی اریتور چه ویژگی هایی دارد؟

همان طور که می‌دانید ایجاد خوردگی در سیستم‌های دیگ بخار و اتصالات یکی از مشکلاتی است که صنایع مختلف از بابت آن همواره می‌نالند، البته نکته‌ی جالب اینجاست که بسیاری از آن‌ها در سیستم خودشان دی اریتور هم دارند!

دلیل این موضوع مربوط به نحوه‌ی جانمایی دی اریتور دارد. در صورتی که پمپ تغذیه دیگ و مخزن دی اریتور در یک سطح ارتفاعی نصب شوند، فرآیند تغییر فاز درست انجام نمی‌شود و اینجاست که سیستم با پدیده کاویتاسیون مواجه می‌شود که بسیار آسیب زننده است. برای رفع این مشکل باید مخزن دی اریتور حداقل در ارتفاع ۳ متری از ورودی پمپ تغذیه نصب شود تا سیستم دچار کاویتاسیون و آسیب‌های ناشی از افت فشار نشود.

نصب دی اریتور چگونه است و تحت چه شرایطی اثر بیشتری دارد؟

علاوه بر رعایت ارتفاع استفاده از وسایل جانبی که در ادامه به شرح عملکرد آن‌ها خواهیم پرداخت نیز می‌توانند روی عملکرد دی‌ اریتور بسیار تاثیرگذار باشند و کیفیت آب ورودی به دیگ را افزایش دهند. مهم‌ترین و اثربخش‌ترین موارد عبارتند از :

۱- استفاده از شیر هواگیر اتوماتیک

جهت تخلیه هوا و گازهای محلول جداسازی شده از آب، استفاده از یک شیر اتوماتیک هواگیر استفاده ‌شود که بهترین مکان برای نصب این شیر محلی است که در آن بالاترین میزان گازهای جداسازی شده وجود دارد.

البته استفاده از یک شیر تخلیه دستی در فضای مذکور و تخلیه همزمان به مدت چند ثانیه توسط اپراتور نیز بازدهی دی اریتور را بالاتر می‌برد.

۲- استفاده از ترکیبات شیمیایی

به کار بستن ترکیبات شیمیایی یک روش مکمل – و در برخی موارد پرهزینه – در راستای کار دی اریتور است. ترکیبات شیمیایی گازها و اکسیژن را تا سطح بسیار بالایی از بین می‌برند و PH آب را نیز تنظیم می‌کنند. این ترکیبات اکسیژن باقی مانده که توسط دی اریتور جداسازی نشده را در محل ورود آب بصورت رسوب ته نشین می کنند تا به دیگ آسیبی نرسد.

۳- استفاده از شیر کنترل اتوماتیک تدریجی در مسیر آب

اینگونه شیرآلات میزان تغییر در سطح آب مخزن را می‌سنجند و با باز وبسته شدن تدریجی  میزان ورودی آب تغذیه به مخزن را کنترل می‌کنند. در نتیجه‌‌ی این کنترل عملکرد دی اریتور بهبود می‌آید و در عین حال سوخت کمتری نیز برا تولید بخار مصرف می‌شود، چرا که سیستم با افت ناگهانی دما مواجه نخواهد شد.

۴- شیر اطمینان

نصب یک عدد شیر اطمینان برای حفاظت از افزایش فشار ناگهانی مخزن می‌تواند منجر به افزایش طول عمر دی اریتور وجلوگیری از صدمات احتمالی ناشی از نقص عملکرد شیر بخار در آن شود.

نتیجه گیری

در این مقاله به شرح عملکرد و کاربرد دی اریتور پرداختیم و عوامل تاثیر گذار روی این عملکرد را نیز بررسی نمودیم. در انتها امیدواریم که از این مقاله خوشتان آمده باشد و استفاده‌ی لازم را از آن برده باشید.

وظیفه‌ی دیگ بخار و دی اریتور

همان طور که قابل حدس است قسمت اساسی این سیستم‌های مبنی بر دیگ بخار، آبی است که در داخل مخزن و سیستم به کار می‌رود که به آن آب تغذیه نیز می‌گویند. نکته‌ی مهم این است که این آب در کل سیستم باقی می‌مانند و به نوعی بازیافت می‌شود. در واقع می‌توان گفت که این آب هرگز در معرض محیط خارج از سیستم قرار نمی‌گیرد.

دی اریتور

این آب دائماً در سیستم دیگ بخار در حال گردش است و به نوعی خون جوشان این سیستم به حساب می‌آید، به همین دلیل این آب برای جلوگیری از ایجاد خوردگی و رسوب دهی سطح داخلی دیگ و سیستم باید حتماً تصفیه شود.

پس از تحقیقات و تجربه‌های فراوان ثابت شده است که برای از بین بردن این رسوب‌ها و خوردگی‌ها می‌توان از هوادهی به عنوان یک فرآیند موثر برای حذف اکسیژن و سایر گازهای محلول از آب استفاده نمود. اینجا بود که بحث استفاده از دی اریتور Deaerator بسیار داغ شد، چرا که این وسیله می‌توانست با حذف گازهای محلول در آب و اکسیژن به خوبی پاسخ نیاز کاربرانش را بدهد. اما دی اریتور چگونه این کار را انجام می‌دهد؟ با ما همراه باشید تا با هم به پاسخ این سوال اساسی برسیم.